Deze prachtige foto van de "Scheepsbouw" kreeg ik uit het Kromhout-archief van Han Mannaert.
De "Shipdock I" is in 1910 gebouwd en gedoopt als "Scheepsbouw I". Menno, die gevraagd is voor het laswerk, wist het: veel bedrijven aan het IJ hadden dergelijke scheepjes. Ze werden gebruikt voor personen- en vrachtvervoer. Die van de Nederlandse Dok- en Scheepsbouw Maatschappij (N.D.S.M.) heetten "Shipdock", de Amsterdamse Droogdok Maatschappij (A.D.M.) had een reeks met de naam "Droogdok", en dan had je in Rotterdam van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (R.D.M.) de serie "Dockyard" (de "Dockyard V" en de "Dockyard IX" varen nog) ....
Deze prachtige foto van de "Scheepsbouw" kreeg ik uit het Kromhout-archief van Han Mannaert.
... en van Wilton Feijenoord bootjes van name "Drydock", aldus de aanvulling van Martin de Boer. Een jaar of 40 terug lagen er in Amsterdam een heel stel van deze 'watertaxi's' achter het Centraal Station, dat weet ik ook nog wel. Mijn eigen grootvader werd, komend met de trein uit Hilversum, vanaf het C.S. ook met zo'n scheepje naar zijn werkplek gebracht, de Hollandsche Stoomboot Maatschappij (H.S.M.). Het bijzondere, van de "Shipdock I", aldus Menno, is dat dit schip is gebouwd door leerlingen van de "Dudok van Heel"-school, een school voor de scheepsbouw bij de N.D.S.M.
In het Kromhout Motoren Museum hangt deze reclamefolder voor Kromhout motoren,
met een afbeelding van de "Scheepsbouw I"
Op deze foto ligt de "Scheepsbouw I" bij de N.D.S.M. werf.
| Als hij in de haven iets te doen had, was de "Shipdock I" het favoriete vervoermiddel van burgemeester Feike de Boer van Amsterdam (1945-1946), werd mij verteld tijdens Sail Amsterdam 2005 door de schipper van een historische gemeentepont. Na zijn burgemeesterschap is de Boer eerst een jaar directeur van de Stoomvaart Maatschappij 'Nederland' geweest en toen 10 jaar lang directeur van de N.D.S.M (1947-1957) |  |
Een bijdrage van Jot Bode
Beste Ab, de "Shipdock I" lag tot circa 1958 (misschien nog wel langer) 's avonds afgemeerd voor het Centraal Station, aan de steiger waar overdag ook elk uur de "Shipdock X" van en naar de N.D.S.M. voer. De schipper van de "Shipdock X" heette Maarten ........... (met geheel kaal hoofd, dat zag je alleen als hij z'n pet afdeed)
Op de "Shipdock I" voer heel lang schipper Jan Krijnen, die na het werk de boot afmeerde bij het station en met de trein naar Weesp ging waar hij woonde. Ieder jaar, als eind december mijn vader en zijn collega's enkele weken moesten overwerken om de balansrekening op te maken, voer de "Shipdock I" met de overwerkers elke avond zo tegen tienen van de werf naar het station. Daar aangekomen was zijn grap altijd: "Nou heren, tot morgen, we gaan effe thuis een pakkie brood halen". Want de volgende morgen vroeg om 7 uur of zo was iedereen weer op weg met de verschillende Shipdocks naar de werf, met hun boterhammetjes. Veel NDSM-ers stalden hun fiets in de stationsstalling en gingen met de boten naar de werf.
Mijn vader was ook penningmeester van de W.V.D.S., en elk jaar werd er een openingstocht gehouden. Vertrek zaterdag na werktijd en op zondag kwam dan de "Shipdock III" en later de "Shipdock X" om met alle leden van de W.V.D.S. een dagtocht te maken. Aan het eind van de zondag werden dan alle zeilboten zonder motor terug gesleept naar de N.D.S.M., waar toen ook de jachthaven was. Door het verlengen van helling 4 is deze jachthaven terecht gekomen in de huidige Sixhaven. Als kind vanaf 1948 (ik ben van 1940) heb ik dat jaren lang mee mogen maken en het was altijd een van de jaarlijkse hoogtepunten.
Ook op de "Shipdock V" en het zusterschip de "Shipdock IX" heb ik verschillende keren meegevaren, met hun indrukwekkende diesels stoven ze voor die tijd met behoorlijke snelheid door het water van het IJ. De "Shipdock X" uit 1950 had al een modernere 8 cylinder middelsnel lopende diesel, maar ook mooi.
Burgemeester Feike de Boer heb ik bij stapellopen (in 1956/1958 liep er elke 6 weken op zaterdag om 12 uur een schip van stapel) van enige afstand gezien, mijn vader kende hem persoonlijk.
Ik las in het gastenboek het verhaal van Kemperman, de zoon van de verbandmeester van de N.D.S.M. Mijn vader heeft mij ooit eens over de werf rondgeleid (gewoon op de fiets) en toen heb ik ook de verbandkamer gezien en de verbandmeester Kemperman een handje gegeven, wij waren misschien maar 5 minuten bij hem toen er al een klant bij hem binnen liep met een vuiltje in z'n oog (hoezo fijn stof problemen).
Groetjes van Jot Bode uit Zoutelande, zoon van Leen, ook mijn opa Bode en ooms Piet en Henk werkten bij de N.D.S.M., en mijn moeder, die nu 96 is, werkte er tot 1937 in de koffiekamer.
(emails ontvangen op 22 en 31 januari 2006, hartelijk bedankt, Jot !)
VVK 0.0005
Tijdens het bezoek van de Koninklijke Familie vond er een demonstratie plaats met een nieuwe reddingsboot. Links de Kromhout Motoren Fabriek met aan de steiger het schip van waaruit de Koninklijke Familie de demonstratie volgde. Rechts van Kromhout de "ETNA" en "DRAKA". Tussen deze bedrijven de steiger van het "boorstraatbootje". Op de achtergrond Schellingwoude en de Oranje sluizen. Rechts de kaden en schepen van de K.N.S.M.Deze oude persfoto toont een demonstratie op 20 mei 1927 van de "Insulinde", de reddingboot van Oostmahorn. De boot (rechts) heeft net een koprol gemaakt om het zelfrichtend vermogen na kapseizen te demonstreren. De "Shipdock I", inmiddels met zwarte romp, is in het midden van de foto te zien. De Insulinde ligt thans aan de steiger bij het Historisch Scheepvaartmuseum Amsterdam
Op deze foto zonder bijschrift of datum is een show van een stuk of acht schepen uit de Shipdock-serie te zien. De "Shipdock I", nu ook met stuurhut, ligt rechts onder de hijskraan.
